Vietnamobile tham gia thảo luận về hợp tác giáo dục và phát triển kỹ năng Việt Nam – New Zealand

Ngày 13/08/2026, Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương – Tổng Giám đốc Vietnamobile, Chủ tịch HĐQT Học viện Công nghệ Tekmonk – đã tham gia phiên thảo luận “Xây dựng lộ trình hợp tác giáo dục và phát triển kỹ năng Việt Nam – New Zealand”, chia sẻ góc nhìn từ doanh nghiệp về phát triển nguồn nhân lực công nghệ và xây dựng các mô hình hợp tác dài hạn giữa Chính phủ, nhà trường và doanh nghiệp. 

Phiên thảo luận thuộc Diễn đàn Giáo dục Đại học và Giáo dục Nghề nghiệp Việt Nam – New Zealand 2026, với sự điều phối của ông David Downs – Tổng Giám đốc Cơ quan Giáo dục New Zealand. 

Tham gia trao đổi tại phiên thảo luận còn có Giáo sư Damon Salesa – Hiệu trưởng Đại học Công nghệ Auckland (AUT); Giáo sư Neil Quigley – Hiệu trưởng Đại học Waikato; và Phó Giáo sư Nguyễn Thu Thủy – Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Sự kiện cũng có sự tham dự của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, cùng đại diện các cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục của Việt Nam và New Zealand. 

Hợp tác cần được xây dựng dài hạn thay vì theo từng dự án 

Chia sẻ tại phiên thảo luận, Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương đề cập đến mô hình hợp tác “xoắn ốc ba bên” (triple helix) giữa Chính phủ, trường đại học và doanh nghiệp. Theo bà, dù cùng tham gia vào quá trình phát triển giáo dục và đổi mới sáng tạo, ba bên thường có cách thức vận hành và khung thời gian khác nhau. Để thu hẹp khoảng cách này, sự hợp tác cần được xây dựng theo hướng gắn kết lâu dài (embedded), thay vì chỉ diễn ra tại một thời điểm hoặc thông qua những hoạt động riêng lẻ (episodic). 

Một thỏa thuận hợp tác, một bài giảng khách mời hay một kỳ thực tập ngắn hạn có thể tạo ra những kết nối ban đầu, nhưng chưa đủ để hình thành một mô hình hợp tác lâu dài. Theo Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương, doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo thông qua việc cùng xây dựng chương trình, chia sẻ kinh nghiệm thực tế và tạo cơ hội để người học tiếp xúc với môi trường doanh nghiệp. 

Từ kinh nghiệm của Vietnamobile trong quá trình phát triển từ một doanh nghiệp viễn thông sang lĩnh vực công nghệ AI, bà cho rằng nguồn nhân lực công nghệ không thể chỉ được tìm kiếm tại thời điểm doanh nghiệp phát sinh nhu cầu, mà cần được đầu tư và phát triển trong nhiều năm. 

“Một doanh nghiệp ngày nay cũng phải trở thành một trường học,”Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương nhấn mạnh. 

Quan điểm này cũng được triển khai trong thực tế thông qua hoạt động của Tekmonk và Hanoi Telecom. Hai đơn vị đang hợp tác trực tiếp với các trường đại học tại Việt Nam như Trường Đại học Thương mại và Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội, từ hợp tác đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập đến tuyển dụng sinh viên sau tốt nghiệp. 

Tạo dòng chảy tri thức hai chiều giữa nhà trường và doanh nghiệp 

Bên cạnh tính dài hạn, Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương cho rằng một mô hình hợp tác hiệu quả cần tạo ra sự trao đổi tri thức theo cả hai chiều. 

Trong cách tiếp cận truyền thống, tri thức thường được nhìn nhận theo hướng nhà trường đào tạo và doanh nghiệp tiếp nhận nguồn nhân lực. Tuy nhiên, với những lĩnh vực thay đổi nhanh như công nghệ, nhiều kiến thức, công cụ và bài toán mới lại xuất hiện trực tiếp trong quá trình doanh nghiệp vận hành và phát triển sản phẩm. 

Vì vậy, doanh nghiệp có thể đưa những bài toán, công cụ và kinh nghiệm thực tế vào môi trường đào tạo; trong khi các trường đại học đóng góp nền tảng học thuật, tư duy chuyên sâu và năng lực nghiên cứu. Sự kết hợp này giúp quá trình đào tạo gắn hơn với nhu cầu thực tế, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận những nền tảng tri thức cần thiết cho quá trình đổi mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương cũng đề cập đến các kỳ thi Olympic Công nghệ và workshop được tổ chức hằng năm, qua đó sinh viên có cơ hội tham gia vào các dự án, tiếp cận công cụ và giải quyết những bài toán thực tế. Theo bà, thế mạnh của New Zealand về giáo dục ứng dụng và giáo dục nghề nghiệp có nhiều điểm phù hợp với nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của Việt Nam, mở ra cơ hội để hai bên cùng xây dựng các chương trình hợp tác trong tương lai. 

Vai trò của Chính phủ trong kết nối hệ sinh thái hợp tác 

Trong mô hình ba bên, Chính phủ giữ vai trò định hướng và tạo điều kiện để các chương trình hợp tác được triển khai thuận lợi. 

Tại Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang được xác định là những động lực quan trọng cho giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng nguồn nhân lực công nghệ cũng trở thành một phần quan trọng trong quá trình chuẩn bị năng lực dài hạn cho nền kinh tế. 

Ở cấp độ hợp tác quốc tế, Chính phủ hai nước có thể góp phần tháo gỡ những rào cản về công nhận bằng cấp, cơ chế hợp tác và nguồn lực ban đầu. Khi doanh nghiệp tham gia sâu vào đào tạo, tri thức được trao đổi hai chiều và Chính phủ tạo điều kiện cho hợp tác, ba thành tố trong mô hình “triple helix” có thể bổ trợ lẫn nhau và tạo ra một cơ chế hợp tác ổn định hơn. 

Từ thỏa thuận hợp tác đến những kết quả dài hạn 

Một nội dung khác được Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương đề cập tại phiên thảo luận là cách duy trì quan hệ hợp tác sau những hoạt động khởi đầu. 

Theo bà, nhiều quan hệ đối tác bắt đầu bằng một thỏa thuận và những mục tiêu tích cực, nhưng thách thức thực sự nằm ở việc duy trì hoạt động trong những năm tiếp theo. Từ kinh nghiệm của doanh nghiệp, bà đưa ra ba yếu tố cần thiết: lợi ích chung, một đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng và sự kiên nhẫn dựa trên niềm tin. 

Trước hết, một chương trình hợp tác chỉ có thể duy trì khi các bên tham gia – từ sinh viên, trường đại học đến doanh nghiệp của cả hai quốc gia – đều nhìn thấy giá trị. Thay vì một bên cung cấp và một bên tiếp nhận, mô hình cần được thiết kế trên cơ sở cùng tham gia và cùng hưởng lợi. 

Bên cạnh đó, mỗi chương trình cần có một đầu mối cụ thể chịu trách nhiệm theo dõi, giải quyết vấn đề và duy trì hoạt động. Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương đề xuất khả năng hình thành các nhóm công tác chung với sự tham gia thường xuyên của đại diện Chính phủ, trường đại học và doanh nghiệp. 

Cuối cùng là yếu tố thời gian. Phát triển nhân lực không thể được đánh giá trong vài tháng hoặc qua một chương trình ngắn hạn. Một người trẻ bắt đầu tiếp cận lập trình hôm nay có thể cần nhiều năm học tập và trải nghiệm trước khi trở thành một kỹ sư công nghệ. Vì vậy, hiệu quả của hợp tác giáo dục cần được nhìn nhận trong một khoảng thời gian đủ dài. 

Hướng tới năm 2035: Khi những câu chuyện thành công không còn là ngoại lệ 

Khi được hỏi về hình dung thành công của hợp tác giáo dục Việt Nam – New Zealand vào năm 2035, Tiến sĩ Nguyễn Hiền Phương đưa ra một ví dụ cụ thể: một cô gái trẻ Việt Nam được tiếp cận lập trình từ nhỏ, học tập thông qua chương trình liên kết giữa hai quốc gia và sau đó có thể dẫn dắt một đội ngũ AI, phát triển những sản phẩm công nghệ đạt tiêu chuẩn quốc tế ngay tại Việt Nam. 

Theo bà, nếu đến năm 2035 những câu chuyện như vậy trở nên phổ biến thay vì chỉ là những trường hợp hiếm hoi, đó sẽ là một thước đo cho thành công của quá trình hợp tác. Khi ấy, kết quả không chỉ nằm ở số lượng chương trình trao đổi sinh viên, mà còn được thể hiện qua nguồn nhân lực được hai bên cùng phát triển, những doanh nghiệp được hình thành và mối quan hệ hợp tác được duy trì lâu dài. 

Đây cũng là định hướng mà Vietnamobile và Tekmonk mong muốn tiếp tục đóng góp trong thời gian tới: tham gia phát triển nguồn nhân lực công nghệ từ sớm, tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp và môi trường giáo dục, đồng thời thúc đẩy các chương trình hợp tác có khả năng tạo ra giá trị lâu dài cho cả Việt Nam và New Zealand. 

— 

Tìm hiểu thêm về hệ sinh thái giải pháp công nghệ của Vietnamobile tại: vietnamobile.ai